Weer eens iets anders dan een gebruikelijke feelgood of thriller – een boekrecensie van Asociale Media van Thijs Launspach viel op mijn pad, en gezien mijn haat/liefde verhouding met Instagram dacht ik: waarom niet eens diep duiken in dit onderwerp? Ook vanuit mijn (Laura) achtergrond in Psychologie leek me dit interessant.
Het verhaal
In Asociale media onderzoekt psycholoog Thijs Launspach (bekend van bestsellers als Fokking druk en Je bent al genoeg) de invloed van sociale media op onze mentale gezondheid. Hij legt bloot welk spel er wordt gespeeld, en laat zien wat je zelf kunt doen om je aan de macht van de socials te ontworstelen.
Sociale media zijn niet meer uit ons leven weg te denken. We krijgen er allemaal mee te maken: als grootgebruiker, als casual user of als buitenstaander die zich zorgen maakt om iemand die net iets te verslaafd is aan TikTok, Instagram of Twitter. Sociale platforms hebben ons leven in sommige opzichten verrijkt en leuker gemaakt, dat zeker. Maar ze hebben ook een enorme impact op onze mentale gezondheid. De socials maken ons onzekerder, bozer, banger, jaloerser en ontevredener. En meer verdeeld: de algoritmes tasten inmiddels zelfs het vertrouwen in onze maatschappij aan.
Dit is een boek over hoe sociale media ons manipuleren. Over hoe de slimme algoritmes achter de platforms ons gedrag, ons denken en onze verlangens beïnvloeden. Jij als ‘gebruiker’ bent niet het probleem. Het probleem is dat de meest verslavende technologie ever wordt ingezet om je aan het scrollen te houden. Deze media zijn helemaal niet sociaal. Ze zijn asociaal.
Ervaring
Het boek leest prettig en heeft een fijne, toegankelijke schrijfstijl. Launspach slaagt erin de complexe wereld van sociale media op een begrijpelijke, maar wetenschappelijke manier uit te leggen, zonder te veel jargon te gebruiken. Wat ik echter miste, was het “WAUW” effect dat ik had gehoopt te vinden. Het boek bevat zeker een hoop confronterende feiten, vooral als je zelf veel op sociale media zit. De boodschap dat sociale media vooral onterecht sociaal zijn, maar asociaal in de manier waarop ze ons gedrag manipuleren, is krachtig en indringend.
Toch was er voor mij een bepaalde mate van teleurstelling, omdat er geen baanbrekende oplossingen werden geboden voor het probleem dat Launspach zo scherp uiteenzet. Dat is natuurlijk niet per se de schuld van de auteur – misschien zijn er simpelweg geen gemakkelijke antwoorden. Maar het voelde alsof het boek geen handvaten bood om echt de controle over mijn eigen social media-gebruik terug te krijgen. Of misschien was ik gewoon op zoek naar een beetje meer concrete actiepunten, in plaats van alleen inzicht.
Conclusie
Asociale Media is een interessante en informatieve leeservaring, zeker voor iedereen die zich bewust is van de rol die sociale media in ons leven spelen. Het zet aan tot nadenken en biedt veel stof tot discussie. Voor wie op zoek is naar diepere inzichten over het onderwerp, is dit boek een aanrader. Alleen de daadwerkelijke ‘solutions’ ontbreken, wat voor mij persoonlijk het “WOW”-gevoel deed verdwijnen. Desondanks is het een boeiend boek en is het belangrijk dat we ons bewust worden van de invloed die sociale media op ons hebben.